Uzależnienie to nie tylko substancje
Kiedy mówimy o uzależnieniach, najczęściej myślimy o alkoholu lub narkotykach. Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że podobne mechanizmy mogą dotyczyć również zachowań, takich jak:
hazard,
gry komputerowe,
media społecznościowe,
zakupy,
pornografia,
kompulsywne korzystanie z Internetu.
U osób z ADHD ryzyko rozwoju takich uzależnień jest wyższe niż w populacji ogólnej.
Co łączy ADHD i uzależnienia behawioralne?
ADHD wiąże się z zaburzeniami funkcjonowania układu nagrody oraz większą impulsywnością. Mózg osób z ADHD intensywniej poszukuje bodźców, nowości i szybkiej gratyfikacji.
Hazard, media społecznościowe czy gry komputerowe dostarczają natychmiastowych nagród – wygranych, polubień, kolejnych poziomów czy zakupów. To właśnie dlatego mogą być szczególnie atrakcyjne dla osób z ADHD.
Kiedy zachowanie staje się problemem?
Nie każda osoba z ADHD rozwinie uzależnienie behawioralne. Warto jednak zwrócić uwagę, gdy dane zachowanie:
staje się trudne do kontrolowania,
zajmuje coraz więcej czasu,
powoduje problemy finansowe lub rodzinne,
zastępuje kontakty społeczne i codzienne obowiązki,
jest sposobem na radzenie sobie z napięciem i stresem.
Leczenie powinno obejmować całość problemu
Skuteczna pomoc nie polega wyłącznie na ograniczeniu danego zachowania. Równie ważne jest zrozumienie, dlaczego stało się ono sposobem regulowania emocji.
Jeżeli współwystępuje ADHD, leczenie powinno obejmować zarówno terapię uzależnienia behawioralnego, jak i diagnostykę oraz leczenie ADHD. Takie podejście zwiększa szanse na trwałą poprawę funkcjonowania.
Podsumowanie
Hazard, zakupy czy media społecznościowe same w sobie nie są przyczyną ADHD. Mogą jednak stać się sposobem radzenia sobie z trudnościami wynikającymi z tego zaburzenia.
Rozpoznanie ADHD pozwala lepiej zrozumieć źródło problemu i dobrać skuteczniejsze leczenie.
⸻
Czytaj również
ADHD i dopamina – dlaczego mózg szuka natychmiastowej nagrody?
Jak nierozpoznane ADHD wpływa na skuteczność terapii uzależnień?
Źródła naukowe
Faraone S.V. i wsp. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement.
van Emmerik-van Oortmerssen K. i wsp. (2012). Drug and Alcohol Dependence.
Crunelle C.L. i wsp. (2018). European Addiction Research.
NICE Guideline NG87 – Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management.