Kiedy organizm przechodzi w tryb przetrwania
Szczególnie istotne było obserwowanie momentów, w których Pacjent tracił zdolność do stabilnego działania i przechodził w tryb przeciążenia lub przetrwania.
W praktyce często objawiało się to:
dezorganizacją działania,
impulsywnością,
wycofaniem,
poczuciem chaosu,
drażliwością,
napięciem emocjonalnym,
objawami psychosomatycznymi,
utratą sprawczości,
nasileniem zachowań unikowych i uzależnieniowych.
Gdy układ nerwowy pozostaje w stanie alarmowym
U części Pacjentów ogromne znaczenie miały również objawy związane z PTSD i CPTSD.
Bardzo często obserwowaliśmy sytuacje, w których organizm funkcjonował w stanie chronicznej czujności, pobudzenia lub przeciwnie – zamrożenia i wyczerpania.
W takich przypadkach samo poznawcze rozumienie problemu było niewystarczające, ponieważ układ nerwowy nadal reagował tak, jakby zagrożenie pozostawało aktualne.
Co obejmowała diagnostyka?
Diagnostyka obejmowała analizę:
przeciążenia autonomicznego układu nerwowego,
reakcji stresowych,
tolerancji na bodźce,
objawów psychosomatycznych,
mechanizmów regulacji napięcia,
wpływu doświadczeń traumatycznych na aktualne funkcjonowanie.
Pozwalało to lepiej zrozumieć, dlaczego organizm przez długi czas pozostawał w stanie przeciążenia i dlaczego powrót do równowagi wymagał znacznie szerszego spojrzenia niż wyłącznie praca nad samym uzależnieniem.
Dlaczego ma to znaczenie w leczeniu uzależnień?
W praktyce klinicznej coraz wyraźniej widoczne było, że skuteczna praca nad utrzymaniem abstynencji bardzo często wymaga równoczesnego uwzględnienia:
regulacji autonomicznego układu nerwowego,
przewlekłego stresu i przeciążenia,
PTSD i CPTSD,
biologicznych oraz emocjonalnych mechanizmów samoregulacji.
Dopiero tak szerokie i zintegrowane rozumienie funkcjonowania Pacjenta pozwalało budować trwałą stabilność oraz zwiększać szansę na długoterminowe utrzymanie abstynencji.
Podsumowanie
Autonomiczny układ nerwowy odgrywa kluczową rolę w sposobie, w jaki organizm reaguje na stres, zagrożenie oraz przeciążenie.
Dlatego zrozumienie jego funkcjonowania stanowi ważny element procesu diagnostycznego i terapeutycznego. W naszej praktyce klinicznej wielokrotnie przekonywaliśmy się, że dopiero uwzględnienie tych mechanizmów pozwalało lepiej zrozumieć Pacjenta i skuteczniej wspierać go w procesie zdrowienia.