Czy to depresja, czy nierozpoznane ADHD? Objawy, które łatwo pomylić
Coraz więcej dorosłych zgłasza się na diagnozę ADHD dopiero po wielu latach leczenia depresji. Nie oznacza to, że wcześniejsze rozpoznanie było błędne – depresja i ADHD często współwystępują. Problem pojawia się wtedy, gdy objawy ADHD pozostają niezauważone i przez lata tłumaczone są wyłącznie obniżonym nastrojem.
Dlaczego ADHD bywa mylone z depresją?
Oba zaburzenia mogą powodować:
trudności z koncentracją,
problemy z wykonywaniem codziennych obowiązków,
spadek motywacji,
przewlekłe zmęczenie,
poczucie przeciążenia,
obniżoną samoocenę.
Na pierwszy rzut oka objawy mogą wyglądać podobnie. Ich przyczyna jest jednak inna.
Co częściej wskazuje na ADHD?
U osób z ADHD trudności zwykle pojawiają się już od dzieciństwa lub okresu dorastania. Charakterystyczne mogą być:
ciągłe odkładanie obowiązków,
zapominanie o ważnych sprawach,
impulsywność,
problemy z organizacją czasu,
trudność w utrzymaniu koncentracji mimo szczerych chęci,
częste rozpoczynanie nowych zadań bez ich kończenia.
Objawy mogą nasilać się pod wpływem stresu, ale zazwyczaj nie występują wyłącznie w okresie obniżonego nastroju.
A co jest typowe dla depresji?
Depresja wiąże się przede wszystkim z utrzymującym się przez co najmniej dwa tygodnie obniżonym nastrojem lub utratą zdolności odczuwania przyjemności. Mogą pojawić się także:
zaburzenia snu,
utrata energii,
poczucie beznadziei,
nadmierne poczucie winy,
myśli rezygnacyjne lub samobójcze,
wycofanie z relacji społecznych.
Depresja może współwystępować z ADHD, dlatego rozpoznanie jednego zaburzenia nie wyklucza drugiego.
Dlaczego właściwa diagnoza jest tak ważna?
Jeżeli u podłoża trudności znajduje się ADHD, leczenie wyłącznie depresji może nie rozwiązać wszystkich problemów. Osoba nadal może zmagać się z dezorganizacją, impulsywnością czy trudnościami z koncentracją.
Kompleksowa diagnoza pozwala dobrać leczenie odpowiadające rzeczywistym potrzebom pacjenta i zwiększa szansę na trwałą poprawę funkcjonowania.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę ADHD?
Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, jeśli:
od dzieciństwa masz trudności z organizacją i koncentracją,
wielokrotnie słyszałeś lub słyszałaś, że jesteś „leniwy/a” albo „nie wykorzystujesz swojego potencjału”,
mimo leczenia depresji nadal odczuwasz problemy z codziennym funkcjonowaniem,
masz za sobą wiele nieudanych prób zmiany swoich nawyków.
Profesjonalna diagnoza pozwala lepiej zrozumieć źródło trudności i dobrać odpowiednią formę pomocy.
Źródła naukowe
Faraone S.V. i wsp. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement.
NICE Guideline NG87 – Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Diagnosis and Management.
Kooij J.J.S. i wsp. (2019). Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD.
Asherson P., Buitelaar J., Faraone S.V., Rohde L.A. (2016). Adult Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: Key Conceptual Issues.