Uzależnienie od nikotyny należy do najczęściej występujących uzależnień wśród osób z ADHD. Badania prowadzone w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat konsekwentnie pokazują, że zarówno młodzież, jak i dorośli z ADHD częściej rozpoczynają palenie papierosów, szybciej rozwijają uzależnienie od nikotyny i mają większe trudności z jego zakończeniem niż osoby bez ADHD.
Jeszcze do niedawna większość badań dotyczyła tradycyjnych papierosów. Obecnie wiadomo jednak, że podobne mechanizmy mogą dotyczyć również e-papierosów oraz saszetek nikotynowych, które zyskują coraz większą popularność, zwłaszcza wśród młodszych osób.
Nie oznacza to, że każda osoba z ADHD uzależni się od nikotyny. Wiadomo jednak, że objawy ADHD, takie jak impulsywność, trudności z regulacją emocji czy zaburzenia funkcjonowania układu dopaminergicznego, mogą zwiększać podatność na rozwój uzależnienia. Zrozumienie tych mechanizmów jest ważnym elementem skutecznego leczenia zarówno ADHD, jak i uzależnienia od nikotyny.
Czy osoby z ADHD są bardziej narażone na uzależnienie od nikotyny?
Od wielu lat badacze obserwują, że osoby z ADHD znacznie częściej używają produktów zawierających nikotynę niż osoby bez tego zaburzenia. Dotyczy to zarówno tradycyjnych papierosów, jak i nowszych form dostarczania nikotyny, takich jak e-papierosy czy saszetki nikotynowe.
Co ważne, różnica nie dotyczy wyłącznie liczby osób palących. Badania pokazują również, że u osób z ADHD uzależnienie od nikotyny rozwija się częściej, pojawia się wcześniej i zwykle ma cięższy przebieg. Dodatkowo osoby z ADHD częściej podejmują nieudane próby rzucenia palenia oraz częściej wracają do używania nikotyny po okresie abstynencji.
Co pokazują badania?
Jednym z najlepiej udokumentowanych wniosków współczesnych badań jest to, że ADHD stanowi niezależny czynnik ryzyka uzależnienia od nikotyny. Oznacza to, że zwiększone ryzyko nie wynika wyłącznie z innych problemów psychicznych czy środowiskowych, ale jest związane również z samymi objawami ADHD.
Światowa Federacja ADHD podkreśla, że osoby z ADHD częściej rozwijają uzależnienia od różnych substancji psychoaktywnych, a nikotyna należy do najczęściej używanych. Z tego względu podczas diagnostyki i leczenia ADHD warto zawsze zapytać również o używanie papierosów, e-papierosów oraz innych produktów zawierających nikotynę.
ADHD a papierosy, e-papierosy i saszetki nikotynowe
Choć większość wcześniejszych badań dotyczyła tradycyjnych papierosów, obecnie eksperci zwracają uwagę, że mechanizm uzależnienia nie zależy od formy przyjmowania nikotyny. To właśnie nikotyna odpowiada za rozwój uzależnienia, niezależnie od tego, czy jest dostarczana w dymie papierosowym, aerozolu z e-papierosa czy saszetkach nikotynowych.
Dlatego zastąpienie papierosów innym produktem nikotynowym nie oznacza rozwiązania problemu uzależnienia. W wielu przypadkach prowadzi jedynie do zmiany sposobu dostarczania tej samej substancji.
Co mówią badania na ten temat?
Jeżeli chcesz sprawdzić, na jakich publikacjach opiera się ten fragment artykułu, poniżej znajdziesz dwa najważniejsze opracowania dotyczące związku między ADHD a uzależnieniem od nikotyny.
The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based Conclusions About the Disorder
Molecular Psychiatry (2021)
https://www.nature.com/articles/s41380-021-01347-4
→ Międzynarodowy zespół ekspertów podsumował ponad trzy dekady badań nad ADHD. Jednym z wniosków jest to, że osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój uzależnienia od nikotyny oraz innych substancji psychoaktywnych niż populacja ogólna.
Wilens T.E., Morrison N.R. – The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4414493/
→ Autorzy opisują związek między ADHD a uzależnieniami, wskazując, że nikotyna należy do najczęściej używanych substancji przez osoby z ADHD. Podkreślają również, że właściwa diagnostyka i leczenie ADHD mogą odgrywać ważną rolę w terapii współwystępujących uzależnień.
Rozpocznij od właściwej diagnozy
Jeżeli od wielu lat sięgasz po papierosy, e-papierosy lub saszetki nikotynowe, a jednocześnie od dzieciństwa zmagasz się z trudnościami z koncentracją, impulsywnością lub organizacją codziennego życia, warto rozważyć diagnostykę ADHD. U części osób nikotyna staje się sposobem radzenia sobie z objawami, choć nie usuwa ich przyczyny.
W UADHD proces diagnostyczny pozwala ocenić, czy trudności wynikają z ADHD oraz czy współwystępuje uzależnienie wymagające równoległego leczenia. Dzięki temu możliwe jest zaplanowanie terapii dostosowanej do indywidualnych potrzeb pacjenta.
➡ Rozpocznij diagnostykę ADHD w UADHD
Dlaczego nikotyna wydaje się pomagać osobom z ADHD?
Wiele osób z ADHD opisuje podobne doświadczenie. Po zapaleniu papierosa lub użyciu innego produktu zawierającego nikotynę mają wrażenie, że łatwiej jest im się skupić, uspokoić gonitwę myśli lub rozpocząć wykonywanie zadania. Dla części osób poprawa jest na tyle wyraźna, że zaczynają postrzegać nikotynę jako sposób radzenia sobie z objawami ADHD.
To zjawisko nie jest jedynie subiektywnym odczuciem. Badania pokazują, że nikotyna rzeczywiście wpływa na układy neuroprzekaźników odpowiedzialnych za uwagę, motywację i funkcje wykonawcze. Problem polega jednak na tym, że efekt ten jest krótkotrwały, a jego ustąpienie prowadzi do ponownej potrzeby sięgnięcia po nikotynę.
Dlaczego po papierosie łatwiej się skupić?
Nikotyna oddziałuje na receptory nikotynowe w mózgu, pobudzając między innymi układ dopaminergiczny. To właśnie dopamina odgrywa kluczową rolę w regulacji uwagi, motywacji i odczuwania nagrody. U osób z ADHD funkcjonowanie tego układu różni się od obserwowanego u osób bez tego zaburzenia.
Po dostarczeniu nikotyny dochodzi do chwilowego zwiększenia aktywności dopaminy i noradrenaliny. W efekcie część osób odczuwa poprawę koncentracji, większą gotowość do działania oraz krótkotrwałe zmniejszenie napięcia.
Warto jednak podkreślić, że nikotyna nie leczy ADHD. Działa jedynie przez krótki czas, a po ustąpieniu jej działania objawy często wracają z podobnym lub nawet większym nasileniem.
Nikotyna a dopamina – dlaczego tak łatwo o uzależnienie?
Jednym z głównych powodów rozwoju uzależnienia jest właśnie wpływ nikotyny na układ nagrody. Każda kolejna dawka prowadzi do chwilowego wzrostu stężenia dopaminy, co mózg szybko zaczyna kojarzyć z poprawą samopoczucia lub koncentracji.
U osób z ADHD mechanizm ten może być szczególnie silny. Jeżeli nikotyna przez chwilę zmniejsza trudności z koncentracją lub pomaga rozpocząć wykonywanie zadania, mózg zaczyna traktować ją jako skuteczny sposób radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Z czasem prowadzi to do utrwalania nawyku oraz rozwoju uzależnienia.
Dlaczego ten efekt trwa tak krótko?
Poprawa koncentracji po nikotynie zwykle utrzymuje się stosunkowo krótko. Wraz ze spadkiem jej stężenia pojawiają się objawy głodu nikotynowego, takie jak rozdrażnienie, niepokój, pogorszenie koncentracji czy silna potrzeba ponownego sięgnięcia po papierosa lub e-papierosa.
To właśnie ten mechanizm napędza błędne koło uzależnienia. Osoba sięga po kolejną dawkę nikotyny nie dlatego, że przynosi ona trwałą poprawę funkcjonowania, ale dlatego, że pozwala na chwilę złagodzić objawy pojawiające się po ustąpieniu poprzedniej dawki.
Co mówią badania na ten temat?
Jeżeli chcesz sprawdzić, na jakich publikacjach opiera się ten fragment artykułu, poniżej znajdziesz jedne z najważniejszych opracowań dotyczących wpływu nikotyny na funkcjonowanie osób z ADHD.
Kollins S. H., McClernon F. J., Fuemmeler B. F. – Association Between Smoking and ADHD Symptoms in Adults
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16102988/
→ Autorzy wykazali, że nasilenie objawów ADHD wiąże się z większym prawdopodobieństwem palenia papierosów. Wyniki wspierają hipotezę, że część osób z ADHD może sięgać po nikotynę w celu krótkotrwałego zmniejszenia trudności z koncentracją i regulacją uwagi.
The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based Conclusions About the Disorder
https://www.nature.com/articles/s41380-021-01347-4
→ Międzynarodowy konsensus ekspertów podkreśla, że osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój uzależnienia od nikotyny. Jednocześnie autorzy zwracają uwagę, że nikotyna nie stanowi leczenia ADHD, a współwystępowanie uzależnienia wymaga kompleksowego postępowania terapeutycznego.
Zobacz także
Dlaczego osoby z ADHD częściej rozwijają uzależnienia? Co pokazują badania Russella Barkleya
ADHD i dopamina – dlaczego mózg z ADHD ciągle szuka nagrody?
Przewlekły stres i przeciążony układ nerwowy – dlaczego organizm szuka ulgi?
Dlaczego rzucenie palenia jest trudniejsze przy ADHD?
Wiele osób z ADHD ma za sobą nie jedną, ale kilkanaście prób rzucenia palenia. Często udaje się wytrwać kilka dni, tygodni, a nawet miesięcy, jednak z czasem pojawia się nawrót. Dla wielu osób staje się to źródłem frustracji i przekonania, że „brakuje im silnej woli”.
Badania pokazują jednak, że problem jest znacznie bardziej złożony. ADHD wiąże się z cechami, które same w sobie utrudniają utrzymanie abstynencji od nikotyny. Oznacza to, że rzucenie palenia może wymagać innego podejścia niż u osób bez ADHD.
Impulsywność utrudnia walkę z nałogiem
Jednym z podstawowych objawów ADHD jest impulsywność. W praktyce oznacza ona większą skłonność do podejmowania szybkich decyzji pod wpływem chwili oraz trudność z powstrzymaniem się od natychmiastowej reakcji.
Podczas rzucania palenia nawet niewielki stres, zmęczenie czy silna potrzeba zapalenia papierosa mogą prowadzić do impulsywnego sięgnięcia po nikotynę. Taka decyzja często zapada automatycznie, zanim osoba zdąży świadomie ocenić sytuację.
Trudności z odraczaniem gratyfikacji
Osoby z ADHD często mają większą trudność z rezygnacją z natychmiastowej nagrody na rzecz korzyści, które pojawią się dopiero w przyszłości. To zjawisko określane jest jako trudność z odraczaniem gratyfikacji.
Rzucenie palenia wymaga właśnie takiej umiejętności. Korzyści zdrowotne pojawiają się stopniowo, natomiast dyskomfort związany z odstawieniem nikotyny odczuwany jest niemal od razu. Dla mózgu z ADHD taka sytuacja jest szczególnie wymagająca.
Stres i regulacja emocji
Dla części osób nikotyna staje się sposobem radzenia sobie z napięciem, frustracją lub przeciążeniem. Chociaż przynosi jedynie krótkotrwałą ulgę, z czasem mózg zaczyna kojarzyć ją z redukcją stresu.
Osoby z ADHD częściej doświadczają trudności z regulacją emocji, dlatego w sytuacjach silnego napięcia ryzyko sięgnięcia po papierosa może być większe. Nie oznacza to, że nikotyna rzeczywiście pomaga rozwiązać problem. Najczęściej jedynie na chwilę zmniejsza dyskomfort, jednocześnie utrwalając mechanizm uzależnienia.
Dlaczego tak często dochodzi do nawrotów?
Nawrót nie oznacza porażki ani braku motywacji. W leczeniu uzależnienia od nikotyny jest on częstym elementem procesu zdrowienia, szczególnie u osób z ADHD.
Badania pokazują, że osoby z ADHD częściej wracają do palenia po okresie abstynencji. Jednym z powodów jest ponowne pojawienie się trudności z koncentracją, impulsywnością lub regulacją emocji, które wcześniej były częściowo maskowane przez nikotynę. Z tego względu coraz więcej specjalistów podkreśla, że skuteczne leczenie powinno obejmować zarówno uzależnienie, jak i współwystępujące ADHD.
Co mówią badania na ten temat?
Jeżeli chcesz sprawdzić, na jakich publikacjach opiera się ten fragment artykułu, poniżej znajdziesz jedno z najważniejszych opracowań dotyczących współwystępowania ADHD i uzależnień.
The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse
Wilens T.E., Morrison N.R.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4414493/
→ Autorzy opisują, że osoby z ADHD częściej rozpoczynają używanie substancji psychoaktywnych, trudniej utrzymują abstynencję i częściej doświadczają nawrotów. Podkreślają również, że skuteczne leczenie uzależnienia powinno uwzględniać jednoczesną diagnostykę i terapię ADHD, ponieważ nierozpoznane objawy mogą utrudniać utrzymanie trwałej abstynencji.
Association Between Smoking and ADHD Symptoms in Adults
Kollins S.H., McClernon F.J., Fuemmeler B.F.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16102988/
→ Badanie wykazało, że większe nasilenie objawów ADHD wiąże się z wyższym prawdopodobieństwem palenia oraz większym stopniem uzależnienia od nikotyny. Autorzy wskazują, że objawy ADHD mogą utrudniać skuteczne zerwanie z nałogiem i zwiększać ryzyko nawrotów.
Czy leczenie ADHD może pomóc ograniczyć używanie nikotyny?
Coraz więcej badań pokazuje, że skuteczne leczenie ADHD może odgrywać ważną rolę u osób uzależnionych od nikotyny. Nie oznacza to jednak, że leki stosowane w ADHD leczą uzależnienie od papierosów czy e-papierosów. Ich zadaniem jest zmniejszenie objawów ADHD, takich jak trudności z koncentracją, impulsywność czy problemy z regulacją emocji. To właśnie poprawa funkcjonowania w tych obszarach może u części osób ograniczyć potrzebę sięgania po nikotynę.
Eksperci podkreślają, że leczenie ADHD i leczenie uzależnienia powinny być prowadzone równolegle, a nie traktowane jako dwa niezależne problemy.
Czy leki na ADHD zmniejszają chęć palenia?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby z ADHD. Aktualny stan wiedzy nie pozwala odpowiedzieć na nie jednoznacznie.
Badania sugerują, że u części pacjentów skuteczne leczenie ADHD może wiązać się ze zmniejszeniem używania nikotyny lub ułatwiać utrzymanie abstynencji. Prawdopodobnie wynika to z faktu, że osoby leczone rzadziej odczuwają potrzebę „poprawiania” koncentracji lub regulowania napięcia za pomocą nikotyny.
Nie oznacza to jednak, że farmakoterapia ADHD zastępuje leczenie uzależnienia od nikotyny. W przypadku osób uzależnionych konieczne może być również zastosowanie metod leczenia dedykowanych uzależnieniu od tytoniu.
Dlaczego tak ważna jest właściwa diagnoza?
Jeżeli ADHD pozostaje nierozpoznane, osoba uzależniona może przez wiele lat próbować rzucić palenie, nie rozumiejąc, dlaczego kolejne próby kończą się niepowodzeniem. Trudności z koncentracją, impulsywność czy nasilony stres po odstawieniu nikotyny mogą być wtedy interpretowane wyłącznie jako objawy głodu nikotynowego, podczas gdy część z nich wynika z nieleczonego ADHD.
Dlatego coraz więcej ekspertów zaleca, aby u osób z wieloletnim uzależnieniem od nikotyny oraz objawami ADHD rozważyć przeprowadzenie pełnej diagnostyki. Pozwala to zaplanować leczenie uwzględniające oba współwystępujące problemy.
Leczenie powinno obejmować oba problemy
Współczesne wytyczne podkreślają, że ADHD i uzależnienie od nikotyny nie powinny być leczone oddzielnie. Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy plan terapii uwzględnia zarówno leczenie objawów ADHD, jak i wsparcie w wychodzeniu z uzależnienia.
Może ono obejmować farmakoterapię ADHD, leczenie uzależnienia od nikotyny, psychoterapię, psychoedukację oraz naukę nowych sposobów radzenia sobie ze stresem i regulacją emocji. Takie kompleksowe podejście zwiększa szansę na trwałą poprawę funkcjonowania.
Co mówią badania na ten temat?
Jeżeli chcesz sprawdzić, na jakich publikacjach opiera się ten fragment artykułu, poniżej znajdziesz najważniejsze opracowania dotyczące leczenia ADHD i współwystępujących uzależnień.
The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4414493/
→ Autorzy podkreślają, że skuteczne leczenie ADHD może poprawiać funkcjonowanie osób z uzależnieniami, jednak nie zastępuje leczenia samego uzależnienia. W przypadku współwystępowania ADHD i uzależnienia od nikotyny zalecane jest kompleksowe postępowanie obejmujące oba zaburzenia.
The World Federation of ADHD International Consensus Statement
https://www.nature.com/articles/s41380-021-01347-4
→ Międzynarodowy konsensus ekspertów wskazuje, że osoby z ADHD są bardziej narażone na uzależnienia, dlatego podczas planowania leczenia należy uwzględniać zarówno objawy ADHD, jak i współwystępujące zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych.
Zobacz także
Bupropion w ADHD – kiedy może być lepszym wyborem niż psychostymulant? Co pokazują badania?
Leczenie ADHD krok po kroku. Jak wygląda droga od diagnozy do skutecznego leczenia?
Jak wygląda diagnoza ADHD w UADHD? To znacznie więcej niż potwierdzenie lub wykluczenie ADHD
Kiedy warto pomyśleć o diagnostyce ADHD?
Nie każda osoba paląca papierosy lub używająca e-papierosów ma ADHD. Podobnie nie każda osoba z ADHD uzależni się od nikotyny. Istnieją jednak sytuacje, w których warto zastanowić się, czy za wieloletnimi trudnościami z rzuceniem palenia nie stoi nierozpoznane ADHD.
Szczególną uwagę warto zwrócić wtedy, gdy problemy z koncentracją, impulsywnością czy organizacją codziennego życia występowały już w dzieciństwie i utrzymują się do dziś. W takich przypadkach nikotyna może pełnić funkcję krótkotrwałego sposobu radzenia sobie z objawami, nie rozwiązując jednak ich rzeczywistej przyczyny.
Jakie sygnały mogą sugerować współwystępowanie ADHD?
Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, jeżeli:
palisz papierosy, używasz e-papierosów lub saszetek nikotynowych od wielu lat,
wielokrotnie próbowałeś rzucić palenie, ale każda próba kończyła się nawrotem,
od dzieciństwa masz trudności z koncentracją, organizacją lub impulsywnością,
nikotyna daje Ci chwilowe poczucie większego skupienia lub ułatwia rozpoczęcie wykonywania zadań,
oprócz uzależnienia zauważasz u siebie objawy typowe dla ADHD również w pracy, relacjach i codziennym funkcjonowaniu.
Żaden z tych objawów sam w sobie nie oznacza ADHD. Mogą one jednak stanowić wskazanie do przeprowadzenia profesjonalnej diagnostyki.
Dlaczego właściwe rozpoznanie ma znaczenie?
Osoby z nierozpoznanym ADHD często przez lata koncentrują się wyłącznie na leczeniu uzależnienia od nikotyny. Choć jest ono bardzo ważne, może nie przynosić oczekiwanych efektów, jeżeli jednocześnie nie zostaną rozpoznane i odpowiednio leczone objawy ADHD.
Coraz więcej specjalistów podkreśla, że kompleksowa ocena pacjenta pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za uzależnieniem i dobrać leczenie odpowiadające jego indywidualnym potrzebom.
Co mówią badania na ten temat?
Jeżeli chcesz sprawdzić, na jakich publikacjach opiera się ten fragment artykułu, poniżej znajdziesz dwa najważniejsze opracowania dotyczące diagnostyki ADHD i współwystępowania uzależnień.
The World Federation of ADHD International Consensus Statement
https://www.nature.com/articles/s41380-021-01347-4
→ Autorzy podkreślają, że osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój uzależnień, dlatego podczas diagnostyki i leczenia warto aktywnie oceniać obecność współwystępujących zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych, w tym nikotyny.
The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4414493/
→ Publikacja zwraca uwagę, że rozpoznanie ADHD u osób uzależnionych może mieć istotne znaczenie dla planowania skutecznego leczenia. Autorzy rekomendują kompleksową ocenę zarówno objawów ADHD, jak i współwystępujących uzależnień.
Rozpocznij od właściwej diagnozy
Jeżeli od lat zmagasz się z uzależnieniem od nikotyny, a jednocześnie zauważasz u siebie trudności z koncentracją, impulsywnością lub organizacją codziennego życia, warto sprawdzić, czy ich przyczyną nie jest nierozpoznane ADHD.
W UADHD proces diagnostyczny opiera się na aktualnej wiedzy naukowej i obejmuje szczegółową ocenę objawów od dzieciństwa aż do dorosłości. Dzięki temu możliwe jest postawienie trafnej diagnozy oraz zaplanowanie leczenia uwzględniającego zarówno ADHD, jak i współwystępujące trudności.
➡ Rozpocznij diagnostykę ADHD w UADHD
Podsumowanie
Osoby z ADHD są bardziej narażone na uzależnienie od nikotyny niż populacja ogólna. Badania pokazują, że częściej rozpoczynają palenie, szybciej rozwijają uzależnienie i mają większe trudności z utrzymaniem abstynencji. Nie wynika to z braku silnej woli, ale z mechanizmów neurobiologicznych związanych z ADHD, takich jak zaburzenia funkcjonowania układu dopaminergicznego, impulsywność czy trudności z regulacją emocji.
Choć nikotyna może chwilowo poprawiać koncentrację i zmniejszać napięcie, efekt ten jest krótkotrwały i sprzyja utrwalaniu uzależnienia. Dlatego współczesne wytyczne podkreślają znaczenie kompleksowego podejścia, obejmującego zarówno leczenie uzależnienia, jak i diagnostykę oraz terapię ADHD.
U części osób właściwa diagnoza staje się przełomowym momentem – pozwala zrozumieć, dlaczego kolejne próby rzucenia palenia były tak trudne, i otwiera drogę do skuteczniejszego leczenia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy osoby z ADHD częściej palą papierosy?
Tak. Badania pokazują, że osoby z ADHD częściej sięgają po papierosy, szybciej rozwijają uzależnienie od nikotyny i mają większe trudności z jego zakończeniem niż osoby bez ADHD. Zależność ta została potwierdzona w wielu badaniach oraz międzynarodowych opracowaniach naukowych.
Dlaczego nikotyna poprawia koncentrację?
Nikotyna wpływa na receptory nikotynowe w mózgu oraz zwiększa uwalnianie dopaminy i noradrenaliny – neuroprzekaźników odpowiedzialnych między innymi za uwagę i motywację. U części osób z ADHD może to prowadzić do krótkotrwałej poprawy koncentracji. Efekt ten utrzymuje się jednak stosunkowo krótko i nie stanowi leczenia ADHD.
Czy e-papierosy są bezpieczniejsze dla osób z ADHD?
Choć e-papierosy różnią się od tradycyjnych papierosów sposobem dostarczania nikotyny, nadal zawierają substancję odpowiedzialną za rozwój uzależnienia. Z punktu widzenia ADHD najważniejszym problemem pozostaje właśnie nikotyna, dlatego e-papierosy również mogą podtrzymywać lub rozwijać uzależnienie.
Czy saszetki nikotynowe również uzależniają?
Tak. Saszetki nikotynowe dostarczają nikotynę do organizmu i podobnie jak papierosy czy e-papierosy mogą prowadzić do uzależnienia. Obecnie eksperci podkreślają, że forma podania nikotyny ma mniejsze znaczenie niż działanie samej substancji na układ nagrody.
Czy leczenie ADHD pomaga rzucić palenie?
Badania sugerują, że właściwe leczenie ADHD może u części osób ułatwiać ograniczenie używania nikotyny oraz wspierać utrzymanie abstynencji. Nie oznacza to jednak, że leki stosowane w ADHD leczą uzależnienie od nikotyny. Najlepsze efekty przynosi kompleksowe leczenie obejmujące zarówno ADHD, jak i samo uzależnienie.
Kiedy warto wykonać diagnostykę ADHD?
Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, jeżeli od dzieciństwa występują trudności z koncentracją, impulsywnością lub organizacją, a jednocześnie od wielu lat używasz nikotyny i mimo licznych prób nie udaje Ci się trwale rzucić palenia. Profesjonalna diagnostyka pozwala ustalić, czy objawy wynikają z ADHD oraz zaplanować odpowiednie leczenie.
Literatura
Faraone S. V., Asherson P., Banaschewski T., i wsp. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based Conclusions About the Disorder. Molecular Psychiatry.
https://www.nature.com/articles/s41380-021-01347-4Wilens T. E., Morrison N. R. (2011). The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse. Current Opinion in Psychiatry.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4414493/Kollins S. H., McClernon F. J., Fuemmeler B. F. (2005). Association Between Smoking and ADHD Symptoms in Adults. Journal of Attention Disorders.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16102988/Lee S. S., Humphreys K. L., Flory K., Liu R., Glass K. (2011). Prospective Association of Childhood Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) and Substance Use and Abuse/Dependence: A Meta-Analytic Review. Clinical Psychology Review.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21382538/Sibley M. H., Mitchell J. T., Becker S. P. (2016). Method of Adult Diagnosis Influences Estimated Persistence of Childhood ADHD: A Systematic Review of Longitudinal Studies. The Lancet Psychiatry.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26852214/