Czy ADHD naprawdę stało się modne?
W ostatnich latach liczba diagnoz ADHD wzrosła zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Dla wielu osób stało się to dowodem, że ADHD jest jedynie chwilowym trendem.
Jednak naukowcy wskazują na zupełnie inne przyczyny tego zjawiska.
Wzrost liczby diagnoz wynika przede wszystkim z:
większej świadomości społecznej,
lepszej wiedzy lekarzy i psychologów,
nowych kryteriów diagnostycznych uwzględniających osoby dorosłe,
lepszego rozpoznawania ADHD u kobiet,
większej liczby badań naukowych.
Nie oznacza to, że ADHD pojawiło się dopiero teraz. Oznacza, że zaczęliśmy je częściej rozpoznawać.
Dlaczego przez tyle lat wielu dorosłych nie miało diagnozy?
Jeszcze kilkanaście lat temu ADHD kojarzono głównie z nadpobudliwym chłopcem, który przeszkadza na lekcji.
Dziś wiemy, że ADHD może wyglądać zupełnie inaczej.
U wielu kobiet dominują:
trudności z organizacją,
przeciążenie,
zapominanie,
wewnętrzny chaos,
nadmierne zmęczenie,
problemy z regulacją emocji.
Przez lata takie osoby często słyszały, że są „leniwe”, „niezorganizowane” lub „zbyt emocjonalne”, zamiast otrzymać właściwą diagnozę.
Co mówią badania?
ADHD jest jednym z najlepiej przebadanych zaburzeń neurorozwojowych.
Międzynarodowy Konsensus ADHD, opracowany przez ponad 80 ekspertów z całego świata, podsumował 208 wniosków opartych na badaniach naukowych.
Wynik jest jednoznaczny:
ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym,
ma silne podłoże biologiczne,
występuje u dzieci i dorosłych,
znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie,
zwiększa ryzyko depresji, lęku oraz uzależnień.
Nie jest modą ani wymysłem mediów społecznościowych.
Czy media społecznościowe mogą wprowadzać w błąd?
Tak.
Krótkie filmy często upraszczają temat ADHD lub przedstawiają pojedyncze objawy jako dowód zaburzenia.
Każdemu zdarza się zapomnieć o spotkaniu czy odłożyć obowiązki na później. To nie oznacza ADHD.
Diagnoza wymaga kompleksowej oceny przeprowadzonej przez specjalistę i opiera się na wielu kryteriach, a nie na pojedynczych zachowaniach.
Dlaczego warto mówić o ADHD?
Większa świadomość nie oznacza „mody”.
Dzięki niej wiele osób po raz pierwszy rozumie, dlaczego przez całe życie zmagało się z trudnościami, których wcześniej nie potrafiło wyjaśnić.
Dla części z nich diagnoza oznacza nie etykietę, lecz początek skutecznego leczenia i lepszej jakości życia.
Najważniejsze
ADHD nie stało się modne.
Stało się lepiej rozumiane.
A to ogromna różnica.
Im większa wiedza społeczeństwa, tym więcej osób ma szansę otrzymać właściwą diagnozę i odpowiednią pomoc zamiast lat życia z poczuciem, że „coś jest ze mną nie tak”.
Przeczytaj również
Czym jest ADHD? Co współczesna nauka mówi o neurorozwojowym zaburzeniu ADHD?
ADHD i dopamina – dlaczego mózg osób z ADHD szuka natychmiastowej nagrody?
Źródła naukowe
Faraone S.V. i wsp. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based Conclusions about the Disorder.
American Psychiatric Association. DSM-5-TR (2022).
World Health Organization. ICD-11 (2022).
NICE. Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management (aktualne wytyczne).
Young S. i wsp. (2020–2024) – publikacje dotyczące ADHD u dorosłych i późnej diagnozy.