Trauma nie kończy się wraz z wydarzeniem
W powszechnym rozumieniu trauma często kojarzona jest z pojedynczym, dramatycznym wydarzeniem.
W praktyce klinicznej znacznie częściej spotykaliśmy osoby, których trudności były wynikiem długotrwałych doświadczeń przeciążenia, przemocy, zaniedbania lub życia w chronicznym poczuciu zagrożenia.
Choć wydarzenia należały już do przeszłości, organizm nadal reagował tak, jakby niebezpieczeństwo wciąż trwało.
Kiedy układ nerwowy pozostaje w stanie alarmowym
U części Pacjentów ogromne znaczenie miały objawy związane z PTSD i CPTSD.
Regularnie obserwowaliśmy sytuacje, w których organizm funkcjonował w stanie chronicznej czujności, pobudzenia lub – przeciwnie – zamrożenia i wyczerpania.
W takich przypadkach samo poznawcze rozumienie problemu było niewystarczające, ponieważ układ nerwowy nadal reagował zgodnie z dawnymi doświadczeniami.
Dlaczego sama świadomość często nie wystarcza?
Jednym z najczęściej pojawiających się doświadczeń Pacjentów było przekonanie:
“Rozumiem, dlaczego tak reaguję, ale nadal nie potrafię tego zmienić.”
W praktyce klinicznej wielokrotnie przekonywaliśmy się, że świadomość problemu jest niezwykle ważna, jednak nie zawsze prowadzi do automatycznej zmiany sposobu funkcjonowania.
Jeżeli organizm pozostaje w stanie przewlekłego pobudzenia lub zamrożenia, reakcje stresowe pojawiają się często szybciej niż świadoma kontrola.
Co analizowaliśmy podczas diagnostyki?
Diagnostyka obejmowała również analizę:
przeciążenia autonomicznego układu nerwowego,
reakcji stresowych,
tolerancji na bodźce,
objawów psychosomatycznych,
mechanizmów regulacji napięcia,
wpływu doświadczeń traumatycznych na aktualne funkcjonowanie.
Pozwalało to lepiej zrozumieć, dlaczego niektóre osoby mimo ogromnych starań przez wiele lat pozostawały w stanie ciągłego napięcia.
Trauma a uzależnienie
W praktyce bardzo często obserwowaliśmy, że alkohol, narkotyki lub uzależnienia behawioralne pełniły funkcję chwilowego wyciszenia przeciążonego układu nerwowego.
Nie oznacza to, że trauma jest jedyną przyczyną uzależnienia.
Pokazuje jednak, że u części Pacjentów bez uwzględnienia doświadczeń traumatycznych trudno zrozumieć mechanizmy odpowiedzialne za rozwój i utrzymywanie się uzależnienia.
Podsumowanie
Doświadczenia traumatyczne wpływają nie tylko na pamięć czy emocje, ale również na sposób funkcjonowania całego organizmu.
Dlatego skuteczna pomoc bardzo często wymaga spojrzenia szerzej niż tylko na sam objaw uzależnienia.
Zrozumienie wpływu PTSD i CPTSD pozwala lepiej wyjaśnić, dlaczego u części osób organizm przez wiele lat pozostaje w stanie gotowości do walki, ucieczki lub wycofania oraz dlaczego tak trudno odzyskać poczucie bezpieczeństwa.