Najważniejsze informacje z artykułu
ADHD może wpływać na sposób odżywiania. Badania pokazują, że osoby z ADHD częściej zmagają się z nadwagą, otyłością, jedzeniem emocjonalnym oraz napadowym objadaniem się.
Problem nie wynika wyłącznie z braku silnej woli. Istotną rolę odgrywają zaburzenia funkcji wykonawczych, impulsywność, regulacja emocji oraz odmienne funkcjonowanie układu nagrody.
Jedzenie może pełnić funkcję regulowania napięcia. U części osób z ADHD sięganie po jedzenie jest próbą zmniejszenia stresu, przeciążenia lub trudnych emocji, a nie odpowiedzią na fizjologiczny głód.
Osoby z ADHD częściej mają trudności z regularnym jedzeniem. Hiperfokus, zapominanie o posiłkach oraz osłabiona interocepcja mogą prowadzić do długich przerw między posiłkami i napadów silnego głodu.
Kompulsywne jedzenie i napadowe objadanie się częściej współwystępują z ADHD. Coraz więcej badań wskazuje, że nierozpoznane ADHD może być jednym z czynników utrudniających skuteczne leczenie zaburzeń odżywiania.
Leczenie ADHD nie jest metodą odchudzania, ale może ułatwiać zmianę nawyków. Poprawa funkcjonowania funkcji wykonawczych, regulacji emocji oraz kontroli impulsów może wspierać budowanie trwałych, zdrowych zachowań żywieniowych.
Skuteczna pomoc wymaga spojrzenia na cały obraz funkcjonowania pacjenta. W przypadku współwystępowania ADHD, nadwagi lub otyłości warto uwzględnić nie tylko dietę, ale również zdrowie psychiczne, sen, poziom stresu, regulację emocji oraz funkcjonowanie układu nerwowego.
ADHD a nadwaga i otyłość – co pokazują badania?
Jeszcze kilkanaście lat temu niewiele uwagi poświęcano zależności pomiędzy ADHD a masą ciała. Obecnie jest to jeden z najlepiej udokumentowanych obszarów badań nad ADHD.
Jedna z największych metaanaliz, obejmująca ponad 728 tysięcy uczestników, wykazała, że osoby z ADHD mają istotnie większe ryzyko nadwagi i otyłości niż populacja ogólna. Zależność tę obserwowano zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Oznacza to, że ADHD należy dziś do uznanych czynników zwiększających podatność na rozwój nadmiernej masy ciała.
Co ważne, nie oznacza to, że każda osoba z ADHD będzie zmagała się z otyłością. Badania pokazują jednak, że u osób z ADHD znacznie częściej występują również:
jedzenie emocjonalne,
napadowe objadanie się,
impulsywne sięganie po jedzenie,
nieregularne spożywanie posiłków,
trudności z utrzymaniem długoterminowych zmian stylu życia.
Coraz więcej autorów podkreśla, że problem nie sprowadza się wyłącznie do liczby spożywanych kalorii. Znacznie większe znaczenie mają mechanizmy odpowiedzialne za samoregulację, funkcjonowanie układu nagrody, kontrolę impulsów oraz radzenie sobie ze stresem.
ADHD a jedzenie – dlaczego tak wiele osób ma trudność z kontrolą jedzenia?
Dla wielu osób jedzenie jest przede wszystkim sposobem zaspokojenia głodu. U części dorosłych z ADHD pełni jednak znacznie więcej funkcji. Może pomagać obniżyć napięcie, poprawić nastrój, dostarczyć szybkiej przyjemności lub chwilowo zwiększyć poziom energii i pobudzenia.
Coraz więcej badań pokazuje, że osoby z ADHD są bardziej narażone na napadowe objadanie się, impulsywne wybory żywieniowe oraz rozwój nadwagi i otyłości. Nie oznacza to jednak, że przyczyną jest brak silnej woli. Mechanizmy te wynikają przede wszystkim z odmiennego funkcjonowania układu nagrody, funkcji wykonawczych oraz regulacji emocji.
To właśnie dlatego wiele osób przez lata bezskutecznie próbuje kolejnych diet. Przez pewien czas udaje się utrzymać motywację, jednak w sytuacjach stresu, zmęczenia lub przeciążenia powrót do dawnych nawyków następuje bardzo szybko.
➡️ Czytaj także: ADHD i dopamina – dlaczego mózg osób z ADHD szuka natychmiastowej nagrody?
➡️ Czytaj także: Dlaczego osoby z ADHD częściej wracają do używek pod wpływem stresu?
Nie chodzi tylko o głód
U osób z ADHD jedzenie często przestaje być odpowiedzią wyłącznie na potrzeby organizmu. Zdarza się, że impuls do sięgnięcia po jedzenie pojawia się pod wpływem emocji, nudy, zmęczenia lub przeciążenia psychicznego.
Badania wskazują, że trudności z hamowaniem impulsów oraz potrzebą natychmiastowej gratyfikacji mogą zwiększać ryzyko spontanicznego sięgania po wysokokaloryczne produkty bogate w cukier i tłuszcz. Dają one szybki wyrzut dopaminy, który na krótko poprawia samopoczucie.
Problem polega na tym, że efekt ten szybko mija, a organizm zaczyna ponownie poszukiwać kolejnej dawki przyjemności. Z czasem może powstać błędne koło przypominające mechanizmy obserwowane również w innych uzależnieniach behawioralnych.
➡️ Czytaj także: ADHD i uzależnienia behawioralne – dlaczego osoby z ADHD częściej uzależniają się od hazardu, Internetu i zakupów?
ADHD, dopamina i układ nagrody – dlaczego tak trudno oprzeć się jedzeniu?
Jednym z najlepiej poznanych mechanizmów ADHD jest odmienne funkcjonowanie układu nagrody. To właśnie on odpowiada za motywację, odczuwanie przyjemności oraz podejmowanie działań prowadzących do osiągnięcia celu.
U osób z ADHD układ ten działa inaczej niż u większości populacji. Badania wskazują na zmiany w funkcjonowaniu szlaków dopaminergicznych, co sprawia, że mózg znacznie silniej reaguje na bodźce zapewniające natychmiastową nagrodę, a znacznie słabiej na korzyści odroczone w czasie.
To dlatego zjedzenie tabliczki czekolady, paczki chipsów czy zamówienie fast foodu może wydawać się znacznie bardziej atrakcyjne niż długoterminowy cel, jakim jest redukcja masy ciała czy poprawa zdrowia.
Nie oznacza to braku motywacji ani słabego charakteru. Oznacza jedynie, że mózg osoby z ADHD inaczej ocenia wartość natychmiastowej i odroczonej nagrody.
Dlaczego osoby z ADHD częściej wybierają słodycze i wysoko przetworzoną żywność?
Produkty bogate w cukier, tłuszcz i sól bardzo szybko aktywują układ nagrody. Powodują gwałtowny wzrost wydzielania dopaminy, dzięki czemu na krótki czas poprawiają samopoczucie, zmniejszają napięcie i zwiększają poczucie przyjemności.
U osób z ADHD efekt ten może być szczególnie silny. Dlatego wiele z nich zauważa, że w sytuacjach stresu, zmęczenia lub nudy automatycznie sięga po słodycze, słodkie napoje lub wysoko przetworzone przekąski.
Badania pokazują również, że osoby z ADHD częściej jedzą impulsywnie, pomijają regularne posiłki, a następnie doświadczają napadów silnego głodu, które utrudniają podejmowanie racjonalnych decyzji żywieniowych.
W praktyce nie chodzi więc wyłącznie o to, co jemy, ale również dlaczego i w jakich okolicznościach sięgamy po jedzenie.
➡️ Czytaj także: ADHD i regulacja emocji – dlaczego napięcie tak szybko narasta?
Czy jedzenie może stać się sposobem regulowania emocji?
U części osób z ADHD jedzenie zaczyna pełnić funkcję podobną do innych zachowań przynoszących szybką ulgę. Pomaga na chwilę zmniejszyć napięcie, odwrócić uwagę od trudnych emocji lub przerwać uczucie przeciążenia.
Problem polega na tym, że ulga jest krótkotrwała. Po jej ustąpieniu często pojawia się poczucie winy, rozczarowanie sobą oraz obietnica, że „od jutra wszystko będzie inaczej”. W efekcie wiele osób wpada w błędne koło restrykcyjnych diet, napadów objadania się i kolejnych prób odzyskania kontroli.
Coraz więcej specjalistów podkreśla, że skuteczne leczenie takich trudności powinno obejmować nie tylko zmianę sposobu odżywiania, ale również diagnozę ADHD, naukę regulacji emocji oraz pracę nad funkcjonowaniem układu nagrody.
➡️ Czytaj także: ADHD i poczucie winy – dlaczego tak często sobie nie ufamy?
ADHD, kompulsywne objadanie się i zaburzenia odżywiania
Przez wiele lat związek między ADHD a zaburzeniami odżywiania pozostawał niedoceniany. Dopiero w ostatnich latach pojawiło się wiele badań pokazujących, że osoby z ADHD znacznie częściej zmagają się z napadami objadania się (Binge Eating Disorder – BED), jedzeniem emocjonalnym oraz trudnościami z kontrolowaniem ilości spożywanego jedzenia.
Nie oznacza to, że każda osoba z ADHD rozwinie zaburzenia odżywiania. Wiadomo jednak, że impulsywność, trudności z regulacją emocji oraz odmienne funkcjonowanie układu nagrody zwiększają podatność na takie problemy.
Badania sugerują, że u części pacjentów nierozpoznane ADHD może być jednym z czynników utrudniających skuteczne leczenie zaburzeń odżywiania.
Czym różni się napad objadania od zwykłego przejedzenia?
Każdemu zdarza się zjeść więcej podczas świąt czy rodzinnej uroczystości. Napad objadania wygląda jednak zupełnie inaczej.
Osoba doświadcza silnej potrzeby jedzenia, która wydaje się trudna lub niemożliwa do powstrzymania. Jedzenie odbywa się często bardzo szybko, bez odczuwania sytości, a po zakończeniu pojawia się poczucie winy, wstydu i utraty kontroli.
Wiele osób opisuje ten moment jako działanie „na autopilocie”. Dopiero po zakończeniu epizodu uświadamiają sobie, ile zjadły.
To właśnie utrata kontroli, a nie sama ilość jedzenia, jest jednym z najważniejszych objawów kompulsywnego objadania się.
Dlaczego ADHD zwiększa ryzyko napadów objadania się?
Mechanizm jest złożony i obejmuje kilka nakładających się czynników.
Największą rolę odgrywają:
impulsywność,
trudności z odraczaniem gratyfikacji,
zaburzona regulacja dopaminy,
jedzenie jako sposób obniżania napięcia,
przewlekły stres,
zmęczenie funkcji wykonawczych.
U wielu osób napad objadania nie jest reakcją na głód fizjologiczny, ale próbą poradzenia sobie z przeciążeniem psychicznym.
To dlatego epizody najczęściej pojawiają się wieczorem, po trudnym dniu, po konflikcie, w okresie silnego stresu lub wtedy, gdy organizm jest już wyczerpany ciągłym kontrolowaniem impulsów.
➡️ Czytaj także: Przewlekły stres i przeciążony układ nerwowy – dlaczego organizm szuka ulgi?
ADHD i otyłość – co pokazują badania?
W ostatnich latach opublikowano wiele badań wskazujących, że osoby z ADHD częściej mają nadwagę i otyłość niż osoby bez tego zaburzenia.
Nie wynika to wyłącznie z diety.
Znaczenie mają również:
nieregularne spożywanie posiłków,
impulsywne decyzje żywieniowe,
trudność z planowaniem zakupów i przygotowywaniem jedzenia,
mniejsza regularność aktywności fizycznej,
zaburzenia snu,
przewlekły stres,
częstsze jedzenie emocjonalne.
Dlatego coraz więcej ekspertów podkreśla, że u osób z ADHD leczenie otyłości powinno obejmować nie tylko zalecenia dietetyczne, ale również ocenę funkcjonowania psychicznego oraz – w razie potrzeby – diagnostykę ADHD.
➡️ Czytaj także: Dlaczego osoby z ADHD nie potrafią naprawdę odpocząć?
Dlaczego osobom z ADHD tak trudno utrzymać dietę?
Wiele osób z ADHD ma za sobą liczne próby odchudzania. Często potrafią rozpocząć dietę z ogromną motywacją, przez kilka lub kilkanaście dni konsekwentnie przestrzegają zaleceń, a następnie wracają do dawnych nawyków. Po kolejnej nieudanej próbie pojawia się przekonanie, że „brakuje mi silnej woli”.
Tymczasem badania pokazują, że trudności z utrzymaniem zdrowych nawyków u osób z ADHD wynikają przede wszystkim z objawów samego zaburzenia – zaburzeń funkcji wykonawczych, impulsywności, problemów z planowaniem oraz odmiennego działania układu nagrody.
Dlatego klasyczne zalecenia dietetyczne często okazują się niewystarczające, jeśli nie uwzględniają specyfiki funkcjonowania osoby z ADHD.
ADHD utrudnia planowanie posiłków
Zdrowe odżywianie wymaga wielu umiejętności, które należą do funkcji wykonawczych.
Między innymi:
zaplanowania jadłospisu,
przygotowania listy zakupów,
pamiętania o zakupach,
przygotowania posiłków z wyprzedzeniem,
regularnego jedzenia,
przewidywania sytuacji, w których może pojawić się głód.
To właśnie w tych obszarach osoby z ADHD często doświadczają największych trudności.
Nie oznacza to, że nie wiedzą, jak zdrowo się odżywiać. Problem polega na przełożeniu tej wiedzy na codzienne działanie.
➡️ Czytaj także: ADHD i funkcje wykonawcze – dlaczego mają tak ogromne znaczenie?
Paradoks ADHD – cały dzień bez jedzenia, wieczorem napad głodu
Wiele osób z ADHD opisuje podobny schemat.
Rano zapominają o śniadaniu lub nie odczuwają głodu. W ciągu dnia są tak pochłonięte obowiązkami, że jedzenie schodzi na dalszy plan. Wieczorem, kiedy napięcie opada, pojawia się bardzo silny głód i ogromna ochota na produkty bogate w cukier lub tłuszcz.
Taki sposób odżywiania sprzyja przejadaniu się oraz utrudnia kontrolowanie ilości spożywanego jedzenia.
Regularność posiłków bywa dla osób z ADHD znacznie większym wyzwaniem niż sama wiedza o zdrowym żywieniu.
Perfekcjonizm i myślenie „wszystko albo nic”
U wielu osób z ADHD pojawia się również charakterystyczny sposób myślenia.
Jeżeli dieta została złamana jednym ciastkiem lub pizzą, pojawia się przekonanie, że „wszystko już stracone”. W efekcie jeden odstęp od planu zamienia się w kilka dni objadania się, po których następuje kolejna restrykcyjna dieta.
Psychologowie określają ten mechanizm jako myślenie dychotomiczne – wszystko albo nic.
Jest ono częste zarówno u osób z ADHD, jak i u osób z zaburzeniami odżywiania, i może znacząco utrudniać trwałą zmianę nawyków.
➡️ Czytaj także: ADHD i poczucie winy – dlaczego tak często sobie nie ufamy?
Skuteczne leczenie to nie tylko dieta
Coraz więcej badań pokazuje, że u części osób trwała poprawa pojawia się dopiero wtedy, gdy leczenie obejmuje wszystkie mechanizmy wpływające na sposób jedzenia.
Może to oznaczać:
diagnostykę ADHD,
odpowiednio dobraną farmakoterapię,
psychoterapię,
naukę regulacji emocji,
pracę nad funkcjami wykonawczymi,
wsparcie dietetyczne dostosowane do sposobu funkcjonowania osoby z ADHD.
Dzięki takiemu podejściu celem przestaje być kolejna krótkotrwała dieta. Zamiast tego budowane są strategie, które można utrzymać przez lata i które uwzględniają rzeczywiste możliwości oraz potrzeby osoby z ADHD.
➡️ Czytaj także: Terapia poznawczo-behawioralna a ADHD.
ADHD i interocepcja – dlaczego osoby z ADHD często nie odczuwają głodu, sytości i zmęczenia?
Większość osób zakłada, że uczucie głodu, sytości czy zmęczenia pojawia się w sposób oczywisty. Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że u części osób z ADHD problem może dotyczyć nie tylko regulacji uwagi, ale również odczytywania sygnałów płynących z własnego organizmu.
Zdolność rozpoznawania takich sygnałów nazywana jest interocepcją. Obejmuje ona między innymi odczuwanie głodu, sytości, pragnienia, zmęczenia, napięcia mięśniowego, przyspieszonego bicia serca czy potrzeby odpoczynku.
Coraz więcej badań sugeruje, że u części osób z ADHD interocepcja może funkcjonować mniej precyzyjnie. W praktyce oznacza to, że organizm wysyła sygnały, ale mózg nie zawsze właściwie je rozpoznaje lub odpowiednio szybko na nie reaguje.
To może częściowo tłumaczyć, dlaczego wiele osób z ADHD przez większą część dnia nie odczuwa głodu, a dopiero wieczorem doświadcza bardzo silnej potrzeby jedzenia.
Dlaczego osoby z ADHD zapominają o jedzeniu?
W praktyce klinicznej wiele osób z ADHD opisuje podobny schemat.
Rozpoczynają pracę lub angażują się w interesujące zadanie i przez kilka godzin całkowicie zapominają o jedzeniu. Dopiero gdy poziom energii gwałtownie spada, pojawia się bardzo silny głód, któremu trudno się oprzeć.
Nie wynika to z braku odpowiedzialności ani świadomego pomijania posiłków. U części osób jest efektem połączenia hiperfokusu, zaburzeń funkcji wykonawczych oraz trudności z odczytywaniem sygnałów wysyłanych przez organizm.
Trudności z rozpoznawaniem sytości
Interocepcja wpływa nie tylko na odczuwanie głodu, ale również sytości.
Jeżeli sygnał informujący o tym, że organizm otrzymał już wystarczającą ilość jedzenia, dociera z opóźnieniem lub jest mniej wyraźny, łatwiej zjeść więcej, niż rzeczywiście potrzebujemy.
Dodatkowo szybkie tempo jedzenia oraz impulsywność mogą sprawiać, że posiłek kończy się dopiero wtedy, gdy pojawia się wyraźny dyskomfort, a nie naturalne uczucie sytości.
Interocepcja wpływa nie tylko na jedzenie
Trudności z odczytywaniem sygnałów organizmu mogą dotyczyć również innych obszarów życia.
Niektóre osoby z ADHD dopiero po wielu godzinach orientują się, że są bardzo zmęczone, odwodnione lub od dłuższego czasu odczuwają silny stres.
Może to prowadzić do przewlekłego przeciążenia organizmu i utrudniać skuteczną regulację emocji.
Zrozumienie roli interocepcji pomaga spojrzeć na wiele codziennych trudności z większą wyrozumiałością. Zamiast interpretować je jako brak dyscypliny, można dostrzec, że wynikają z odmiennego sposobu przetwarzania sygnałów płynących z własnego ciała.
➡️ Czytaj także: ADHD i regulacja emocji – dlaczego napięcie tak szybko narasta?
➡️ Czytaj także: Dlaczego osoby z ADHD nie potrafią naprawdę odpocząć?
Czy leczenie ADHD pomaga zmniejszyć napady objadania się i schudnąć?
Coraz więcej badań wskazuje, że u osób z nierozpoznanym ADHD samo stosowanie kolejnych diet często nie przynosi trwałych efektów. Nie dlatego, że dieta jest źle ułożona, ale dlatego, że nie uwzględnia mechanizmów odpowiedzialnych za impulsywność, regulację emocji oraz funkcjonowanie układu nagrody.
To nie oznacza, że leczenie ADHD jest metodą odchudzania. Może jednak znacząco ułatwić wprowadzenie i utrzymanie zdrowych nawyków żywieniowych u osób, u których objawy ADHD utrudniały wcześniejsze próby zmiany stylu życia.
Badania pokazują, że po właściwym rozpoznaniu i leczeniu część pacjentów zauważa zmniejszenie impulsywnego jedzenia, łatwiejsze planowanie posiłków oraz większą kontrolę nad codziennymi wyborami żywieniowymi.
Leczenie poprawia kontrolę impulsów
Jednym z głównych celów leczenia ADHD jest poprawa funkcjonowania funkcji wykonawczych.
Dzięki temu wielu pacjentom łatwiej jest:
planować posiłki,
pamiętać o regularnym jedzeniu,
powstrzymać impulsywne sięganie po przekąski,
odroczyć natychmiastową gratyfikację,
utrzymać wcześniej podjęte postanowienia.
Nie oznacza to, że pokusa znika całkowicie. Oznacza jednak, że pojawia się większa przestrzeń na świadomy wybór zamiast automatycznej reakcji.
Regulacja emocji ma znaczenie również dla sposobu jedzenia
Jeżeli jedzenie przez lata było sposobem radzenia sobie z napięciem, stresem lub przeciążeniem, sama dieta zwykle nie rozwiązuje problemu.
Dlatego skuteczne leczenie ADHD często obejmuje również:
naukę rozpoznawania emocji,
rozwijanie zdrowszych sposobów regulacji napięcia,
pracę nad samooceną,
ograniczanie przewlekłego stresu,
budowanie realistycznych oczekiwań wobec siebie.
Dzięki temu jedzenie stopniowo przestaje pełnić funkcję głównego sposobu poprawiania samopoczucia.
➡️ Czytaj także: ADHD i regulacja emocji – dlaczego napięcie tak szybko narasta?
➡️ Czytaj także: Przewlekły stres i przeciążony układ nerwowy – dlaczego organizm szuka ulgi?
Dieta powinna być dopasowana do sposobu funkcjonowania osoby z ADHD
Coraz więcej specjalistów podkreśla, że zalecenia żywieniowe dla osób z ADHD powinny być możliwie proste i łatwe do utrzymania.
W praktyce często lepiej sprawdzają się:
regularne, przewidywalne pory posiłków,
planowanie zakupów z wyprzedzeniem,
ograniczenie konieczności podejmowania wielu decyzji,
przygotowywanie prostych posiłków,
unikanie nadmiernie restrykcyjnych diet,
budowanie trwałych nawyków zamiast krótkotrwałych wyrzeczeń.
Celem nie jest perfekcyjne odżywianie, ale stworzenie systemu, który będzie możliwy do utrzymania również w okresach większego stresu i zmęczenia.
ADHD i jedzenie – najważniejsze wnioski
Coraz więcej badań pokazuje, że związek między ADHD a sposobem odżywiania jest znacznie bardziej złożony, niż sądzono jeszcze kilkanaście lat temu. Trudności z utrzymaniem diety, impulsywne jedzenie, napady objadania się czy nadwaga nie zawsze wynikają z braku wiedzy lub motywacji.
U wielu osób są one konsekwencją odmiennego funkcjonowania układu nagrody, zaburzeń funkcji wykonawczych, trudności z regulacją emocji oraz przewlekłego stresu.
Dlatego, jeśli mimo wielu prób zmiany nawyków jedzenie wciąż pozostaje źródłem frustracji, warto spojrzeć szerzej. Rozpoznanie ADHD i odpowiednio dobrane leczenie mogą nie tylko poprawić koncentrację czy organizację, ale również ułatwić budowanie zdrowszej relacji z jedzeniem.
Od lat walczysz z napadami objadania się lub ciągle wracasz do kolejnych diet?
Jeżeli oprócz trudności z jedzeniem zauważasz u siebie problemy z organizacją, impulsywnością, przewlekłym stresem lub regulacją emocji, warto sprawdzić, czy ich wspólną przyczyną nie jest nierozpoznane ADHD.
W UADHD patrzymy na pacjenta całościowo. Diagnozujemy nie tylko objawy ADHD, ale również czynniki, które mogą wpływać na sposób odżywiania, zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie.
➡️ Umów konsultację diagnostyczną ADHD
➡️ Poznaj pozostałe artykuły z naszej bazy wiedzy
Najczęściej zadawane pytania
Czy ADHD może powodować nadwagę?
Samo ADHD nie powoduje nadwagi, jednak liczne badania pokazują, że osoby z ADHD częściej zmagają się z nadmierną masą ciała. Wpływają na to między innymi impulsywność, trudności z planowaniem, zaburzenia funkcji wykonawczych, regulacja emocji oraz odmienne funkcjonowanie układu nagrody.
Dlaczego osoby z ADHD częściej jedzą słodycze?
Produkty bogate w cukier szybko aktywują układ nagrody i zwiększają wydzielanie dopaminy. U osób z ADHD mechanizm ten może być szczególnie silny, dlatego słodycze często stają się sposobem na poprawę samopoczucia lub chwilowe obniżenie napięcia.
Czy ADHD zwiększa ryzyko napadowego objadania się?
Tak. Badania pokazują, że ADHD częściej współwystępuje z napadowym objadaniem się (BED). Jednym z powodów są impulsywność, trudności z regulacją emocji oraz większa potrzeba natychmiastowej gratyfikacji.
Czy leczenie ADHD pomaga schudnąć?
Leczenie ADHD nie jest metodą odchudzania. U części osób poprawa funkcjonowania funkcji wykonawczych, lepsza kontrola impulsów oraz skuteczniejsza regulacja emocji mogą jednak ułatwiać utrzymanie zdrowych nawyków żywieniowych i wspierać redukcję masy ciała.
Czy osoby z ADHD częściej jedzą pod wpływem stresu?
Tak. Przewlekły stres oraz przeciążenie mogą zwiększać potrzebę szybkiego obniżenia napięcia. U części osób jedzenie staje się jednym ze sposobów regulowania emocji, podobnie jak inne zachowania dostarczające natychmiastowej ulgi.
Czy dieta może wyleczyć ADHD?
Nie. Obecnie nie ma wiarygodnych dowodów naukowych, że odpowiednia dieta leczy ADHD. Zdrowe odżywianie może wspierać ogólne funkcjonowanie organizmu, jednak nie zastępuje profesjonalnej diagnostyki ani leczenia.
Przeczytaj również
ADHD i codzienne funkcjonowanie
Dlaczego osoby z ADHD często funkcjonują poniżej swojego potencjału?
ADHD i funkcje wykonawcze – dlaczego mają tak ogromne znaczenie?
ADHD i regulacja emocji – dlaczego napięcie tak szybko narasta?
Przewlekły stres i przeciążony układ nerwowy – dlaczego organizm szuka ulgi?
ADHD i melatonina – dlaczego tak trudno zasnąć, nawet gdy jesteś zmęczony?
Źródła
ADHD i otyłość
1. Cortese S, Moreira-Maia CR, St Fleur D, et al. Association Between ADHD and Obesity: A Systematic Review and Meta-analysis. American Journal of Psychiatry. 2016.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26315982/
2. Nigg JT, Johnstone JM, Musser ED, et al. Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) and Obesity: Updated Systematic Review and Meta-analysis. Neuroscience & Biobehavioral Reviews. 2023.
ADHD i zaburzenia odżywiania
3. Nazar BP, Bernardes C, Peachey G, et al. The risk of eating disorders comorbid with ADHD: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Eating Disorders.
4. Bleck J, DeBate R. Exploring the Co-Morbidity of ADHD and Eating Disorders.
5. Levin RL, Rawana JS. Attention-deficit/hyperactivity disorder and eating disorders across the lifespan.
ADHD, dopamina i układ nagrody
6. Volkow ND, Wang GJ, Kollins SH, et al. Evaluating dopamine reward pathway in ADHD.
7. Tripp G, Wickens JR. Neurobiology of ADHD.
8. Faraone SV, Asherson P, Banaschewski T, et al. The World Federation of ADHD International Consensus Statement.
Funkcje wykonawcze
9. Barkley RA. Executive Functions: What They Are, How They Work, and Why They Evolved.
10. Brown TE. Smart but Stuck.
11. Diamond A. Executive Functions. Annual Review of Psychology. 2013.
ADHD i regulacja emocji
12. Shaw P, Stringaris A, Nigg J, Leibenluft E. Emotion Dysregulation in ADHD.
13. Bunford N, Evans SW, Langberg JM. Emotion Dysregulation and ADHD.
ADHD i interocepcja
14. Mahler A. Interoception and ADHD – current evidence.
15. Garfinkel SN, Critchley HD. Interoception, Emotion and Mental Health.
16. Murphy J, Brewer R, Catmur C, Bird G. Interoception and psychiatric conditions.
Wytyczne kliniczne
17. American Psychiatric Association. DSM-5-TR.
18. World Health Organization. ICD-11.
19. NICE Guideline NG87 – Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Diagnosis and Management.
20. CADDRA Canadian ADHD Practice Guidelines.
Artykuł ma charakter edukacyjny
Artykuł został opracowany na podstawie aktualnych metaanaliz, przeglądów systematycznych, wytycznych klinicznych oraz publikacji naukowych dotyczących ADHD, zaburzeń odżywiania i otyłości. Nie zastępuje profesjonalnej diagnozy medycznej ani psychologicznej.